Geef voorrang terug aan de samenleving

covid-19; corona; reguliere zorg; zorgbelang drenthe; jan van loenen; samenleving; reguliere zorg; mensen; drenthe

Het coronavirus houdt ons inmiddels een jaar in z’n greep met twee ‘golven’ en volgens deskundigen is de derde ‘golf’ aanstaande. Hoogste tijd dus om het huidige beleid eens tegen het licht te houden. Toen in het voorjaar van 2020 het aantal besmettingen met covid-19 razendsnel opliep en het aantal opnames in de ziekenhuizen zo snel steeg, werd de ‘reguliere’ zorg nagenoeg stilgelegd. Veel behandelingen werden uitgesteld, afspraken afgezegd en de angst om met klachten überhaupt naar de arts te gaan, leidde (tijdelijk?) tot zorgmijding. Een ‘intelligente’ lockdown legde het maatschappelijk leven nagenoeg stil.

Toen de eerste golf grotendeels voorbij was, konden we langzaam het gewone leven weer oppakken. Intussen werd er wereldwijd gewerkt aan de ontwikkeling van een werkzaam vaccin en gingen we massaal testen. We moesten het “virus op de hielen zitten” was de gedachte. Maar alle goede maatregelen ten spijt, covid-19 haalde ons al snel in met een tweede golf die zich al begin september 2020 aandiende. Half oktober 2020 werd de tweede, gedeeltelijke lockdown afgekondigd en na een voor ons land kenmerkende ellenlange discussie over mondkapjes, werden die uiteindelijk toch verplicht gesteld in de openbare ruimte. Maar de tweede golf hield aan en de besmettingen liepen op met vollopende ziekenhuizen tot gevolg. Met de ervaringen van de eerste golf nog vers in het geheugen was iedereen het erover eens dat de reguliere zorg zoveel mogelijk doorgang moest vinden. Hoewel het voornemen goed was, bleek de capaciteit van onze zorg niet toereikend om én covid-19 patiënten op te vangen én de reguliere zorg volledig op peil te houden. Met een afschaling van 35 tot 40% werden niet levensbedreigende behandelingen opnieuw uitgesteld. En dat terwijl de achterstand die ontstaan was tijdens de eerste golf nog lang niet was ingehaald. Als klap op de vuurpijl werd half december 2020 een volledige lockdown van kracht, medio januari 2021 zelfs gevolgd door invoering van een avondklok.

Begin dit jaar werden de eerste vaccins geleverd en die werden – zeer terecht – beschikbaar gesteld aan zorgpersoneel in de acute zorg. Immers zij liepen grote risico’s bij het contact met covid-19 patiënten en konden het virus soms ongemerkt verspreiden als zij zelf besmet raakten. Maar toen raakten we een beetje ‘van het padje’. Er ontstonden al snel leveringsproblemen bij de bestelde vaccins en van een houdbare vaccinatiestrategie was geen sprake. Allerlei groepen meenden – al dan niet terecht – met voorrang in aanmerking te komen voor een volgende levering vaccins en de volgorde van prikken wijzigde met enige regelmaat, soms bijna dagelijks.

Waar staan we dan nu, medio februari 2021? Eigenlijk weet niemand precies het antwoord op deze vraag. Helder is wel dat, nu de lockdown zo lang duurt, de maatschappelijke impact enorm is. Een toenemend aantal artsen vindt, dat de exclusieve voorrang die covid-19 patiënten ten koste van de reguliere zorg hebben, onhoudbaar is. Daarnaast verloopt de vaccinatie zo chaotisch dat ‘gewone’ inwoners er geen touw aan vast kunnen knopen. Met steeds wisselende voorrangsregels zijn we de weg kwijtgeraakt in een pandemisch oerwoud. Voorrang moet je geven en krijgen, anders zijn brokken het gevolg. De gezondheidsschade door uitgestelde diagnostiek en behandelingen is niet uit te drukken in ‘verloren’ levensjaren, maar gaat wel ten koste van de kwaliteit van leven van mensen.

Maar waar ik mij de grootste zorgen over maak, is de maatschappelijke schade die steeds zichtbaarder wordt. Denk bijvoorbeeld aan de groep jonge mensen, zonder perspectief, die kampen met eenzaamheid en gevoelens van neerslachtigheid en depressie. De deskundigheid van artsen, virologen en microbiologen heeft ons veel gebracht, maar nu is de tijd aangebroken om voorrang te geven aan een samenleving die weer tot leven wordt gewekt. We zullen moeten leven met ongetwijfeld nieuwe varianten van het coronavirus en met vaccins die mogelijk aangepast moeten worden op deze ontwikkeling. Maar het kan niet zo zijn, dat ons leven nog gedurende lange tijd gedomineerd wordt door een allesbepalende voorrang van het coronavirus.
Want dan is de maatschappelijke schade niet te overzien!

Jan van Loenen
bestuurder-directeur
Zorgbelang Drenthe

Meer nieuws

Deel dit artikel op: